واکنشی به آشفتگی ها

طرح جامع پیشگیری از سوء مصرف مواد مخدر و اعتیاد در بین دانش آموزان تدوین و جزئیات آن اعلام شد. سرانه پیشگیری از اعتیاد هر دانش آموز در سال 84، تنها 30 تا 50 تومان بوده و این در شرایطی است که به گفته مسؤولان، رقم سرانه مورد نیاز 10 هزار تومان یعنی 20 برابر بودجه اختصاص یافته در سال گذشته است، به علاوه اینکه نرم سرانه فوق در سایر کشورها 12 دلار است.

برخی از آمارها نشان می دهد که مصرف مواد مخدر بین نوجوانان و جوانان افزایش چشمگیری یافته و از نظر اکثر کسانی که با نوجوانان کار می کنند، مهمترین خطر تهدید کننده این گروه این است که آنها به عنوان واکنشی در قبال قرار گرفتن مکرر در موقعیت های نامناسب از جمله احساس ناامنی، فشار، آشفتگی روانی، تعارض با والدین یا مشکلات زندگی روزمره، به مواد مخدر پناه برند، همچنین سوء مصرف مواد مخدر در بسیاری افراد از سنین دبیرستان آغاز می شود و از مهمترین راه های کاهش مصرف در بزرگسالی، پیشگیری از آن در نوجوانی است.

اما آمارهای موجود در خصوص وضعیت گرایش به مواد مخدر دانش آموزان کشورمان را هنگامی که در کنار تغییر الگوهای مصرف مواد مخدر به کراک، شیشه، ... و به ویژه شیوع داروهای روانگردان قرار می دهیم، وضعیت نگران کننده تر می شود، به طوری که در گزارشهای تطبیقی نیز شاهدیم بین مصرف مواد مخدر، روابط ناسالم و پرخطر جنسی و ایدز نیز رابطه تنگاتنگی شکل گرفته است.

بر این اساس در راستای دستیابی به آموزش و پرورش سالم، با نشاط و عاری از مواد مخدر و حفظ و ارتقای سطح سلامت جسمی و روانی دانش آموزان، والدین و کارکنان، توانمندسازی دانش آموزان و کارکنان در برابر سوء مصرف مواد مخدر، کمک به گسترش و رشد فرهنگ پیشگیری، ایجاد نگرش منفی نسبت به مواد مخدر در دانش آموزان، کاهش میزان شیوع سوء مصرف در بین دانش آموزان، ارتقای سطح مهارتهای زندگی بین دانش آموزان و ...، طرح جامع پیشگیری از سوء مصرف مواد مخدر و اعتیاد در بین دانش آموزان ایران جهت اجرا در سالهای 85 تا 88 تدوین شد.

فریدی، مدیرکل دفتر پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و مواجهه با بلایای طبیعی آموزش و پرورش در تشریح جزئیات این طرح به ایسنا می گوید؛ ارتقای سلامت یا سلامت نگری، توانمندسازی، پیشگیری مبتنی بر جامعه و برنامه ریزی پیشگیرانه سیستمی، از مهمترین چارچوبها و رویکردهای نظری طرح جامع پیشگیری از سوء مصرف مواد مخدر و اعتیاد در بین دانش آموزان است.

وی ادامه می دهد؛ بر این اساس توسعه و کیفیت بخشی طرحها و برنامه های پیشگیرانه از طریق گسترش پژوهشهای ملی و منطقه ای، آموزش مجریان، دانش آموزان و والدین، اطلاع رسانی در مورد مصرف مواد و راهکارهای پیشگیری از آن، ارائه خدمات حمایتی و مشاوره ای به منظور توانمندسازی و پیشگیری یا مداخله در بحران و طراحی و پیش بینی برنامه های جایگزین از محورهای اصلی برنامه ریزی در چارچوب طرح جامع پیشگیری است.

فریدی کاهش آماری معنادار دانش آموزان در معرض خطر و سوء مصرف مواد مخدر، افزایش آماری آگاهی دانش آموزان و کارکنان مدرسه، والدین و ایجاد نگرش منفی معنادار دانش آموزان در برابر مصرف مواد مخدر، الکل و دخانیات را از جمله اهداف کلی این طرح خواند و به ایسنا گفت؛ به علاوه سیاست گذاری و تعیین خط مشی های کلان مربوط به چگونگی اجرای طرح، فراهم سازی زمینه های ساختاری و اجرایی لازم جهت تسهیل و اجرای مطلوب طرح، تعیین برنامه های عمل، هماهنگی و مدیریت کلان جنبش فراگیر پیشگیرانه و هماهنگی و جلب مشارکت سایر دستگاهها در زمینه پیشگیری از سوء مصرف مواد مخدر از ماموریت های طرح جامع پیشگیری از سوء مصرف مواد مخدر و اعتیاد در بین دانش آموزان خواهد بود.

وی با اشاره به راهبردهای مورد نظر طرح افزود؛ پیش بینی ساختار مناسب سازمانی و برنامه ای در آموزش و پرورش به منظور دستیابی به اهداف کلان طرح جامع، محوریت و اولویت بخشی به آموزش و پژوهش به منظور توسعه و بهبود کیفیت طرحها، بکارگیری و مشارکت تمام ظرفیتها و بخشهایی وزارت آموزش و پرورش، برقراری ارتباطات برون سازمانی و درون بخشی، ایجاد هماهنگی و وحدت رویه در بین سازمانهای درون بخشی آموزش و پرورش و ... از جمله راهبردهای مورد اشاره در طرح است.

به گفته مدیرکل پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و مواجهه با بلایای طبیعی آموزش و پرورش توجه و تاکید بر سلامت نگری و ارتقای سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی در برابر سوء مصرف مواد مخدر در دانش آموزان، تقویت و تاکید بر الگوهای آموزشی و اطلاع رسانی در زمینه سوء مصرف، توجه ویژه به مناطق آسیب پذیر، محروم و مدارس در معرض خطر، توجه به ضرورت ایجاد برنامه های جایگزین و تقویت مداخلات پیشگیرانه آموزشی، روانی و اجتماعی و ... از جمله سیاستهای در نظر گرفته شده برای اجرای طرح جامع خواهد بود.

وی جمع اعتبارات برآورده شده مورد نیاز برای اجرای طرح جامع پیشگیری از سوء مصرف مواد مخدر و اعتیاد در بین دانش آموزان را 142 میلیارد و 318 میلیون تومان برای اجرا در سال اول خواند و تصریح کرد؛ این اعتبار در حوزه های پژوهشی، اطلاع رسانی، آموزش، فعالیت های جایگزین و خدمات حمایتی صرف خواهد شد.

فریدی طرح توانمندسازی و مصون سازی مدارس، اجرا و توسعه طرح خدمات حمایتی همتایان، اجرا و توسعه طرح مدرسه یاوران، راه اندازی و توسعه مراکز مداخله در بحران، خدمات حمایتی و مشاوره ای حضوری و تلفنی و تاسیس صندوق حمایت از دانش آموزان در معرض خطر را از جمله خدمات حمایتی در قالب طرح فوق خواند و ادامه داد؛ برگزاری اردوهای فرهنگی، تفریحی و آموزشی، تشکیل و یا سازماندهی انجمن ها و تشکل های دانش آموزی با محوریت پیشگیری از مصرف مواد مخدر و ... از جمله فعالیت های جایگزین و اجرای برنامه آموزش مهارتهای زندگی، مروج سلامت، پیشگیری مشارکتی مدرسه محور و ... از جمله فعالیت های آموزشی در قالب طرح خواهد بود