پست الکترونيک : shayan.shalileh@gmail.com
نگاهي به آيين‌نامه «چگونگي تاسيس موسسات آموزش عالي غيردولتي الكترونيكي» چند روز پيش در سايت دايرکتوري جامع آموزش خبري را با عنوان بالا مطالعه کردم. چون علاقه زيادي به آموزش الکترونيک دارم و در 4 سال گذشته تمام وقت خود را براي راه اندازي و مديريت در آموزش الکترونيک صرف کردم. دلبستگي خاصي به اين رشته دارم. از اين رو تمام خبر هاي اين رشته را دنبال مي کنم. اين آيين نامه براي من جالب بود. اول بايد از صدور این آيين نامه تشکر کنم. دعوت از بخش خصوصي براي راه اندازي دانشگاه الکترونيک خيلي خوب است. و شخصا از اين اقدام وزارت علوم حمایت مي کنم. ولي بعد از خواندن آيين نامه چند مورد به نظرم رسيد که در اين جا باید بيان کنم. و فکر مي کنم اگر اين موارد در آيين نامه اعمال شود در کيفيت آموزش تاثير مثبتي خواهد داشت. در مطالعه اين آيين نامه 10 نکته پيدا کردم. برخي از اين موارد فقط احتياج دارد که توضيح داده شود. برخي از اين نکته ها هم بسته به ديد گروه نويسنده مي تواند 2 ديدگاه و روش کاملا مختلف داشته باشد. در ادامه تک تک اين موارد را بررسي خواهيم کرد. اميد وارم دوستان و مسئولین وزارت علوم از بابت اين نظر خورده به دل نگيرند. (چون در آينده با وزارت علوم کار دارم D:) 1. دانشگاه الكترونيكي مدلي است براي دانشگاه واقعي در فضاي مجازي (یکی از بند های آیین نامه) دانشکاه مجازي دقيقا مدلي از يک دانشگاه حقيقي نيست. دانشگاه مجازي در بسياري از موارد امکانات و ابزار بيشتري را در اختيار دانشجو قرار مي دهد. و در برخي از موارد مانند انتقال احساس ميان شاگرد و استاد، داراي نقاط ضعف مي باشد. 2. هيات موسس در اين آيين نامه تاکيد زيادي بر روي سطح علمي هيات موسس شده. دارا بودن شرايط عمومي و مطابق با قوانين جاري کشور براي تاسيس شرکت و موسسه براي هيات موسس لازم است. ولي نبايد هيات موسس را از لحاظ علمي بررسي کرد. چه بسا يک سرمايه دار به عنوان يک موسس بتواند امکانات خوبي را در دانشگاه مجازي فراهم کند. به نظر من بايد هيات موسس را بيشتر با توجه به سابقه ها اجرايي و با يک ديد کلي برررسي کرد. و به نظر من ترتيبي اتخاز شود که دانشگاه رتبه بندي شوند و اين رتبه بندي بر اساس ميزان تحصيلات اعضاي هيات علمي باشد، نه هیات موسس. (در اين مرحله مي شود بار علمي موسسين را هم حساب کرد.) در اين سيستم هر گروهي که از لحاظ سوابق کاري در زمينه آموزش کار کرده باشند مي توانند دانشگاه تاسیس کنند و با توجه به تحصيلات هيات علمي دانشگاه رتبه بندي مي شود. 3. امكانات فيزيكي شامل ساختماني مستقل و تك كاربردي به مساحت حداقل 500 متر مربع (یکی از بند های آیین نامه) من فکر مي کنم با يک مديريت قوي يک دانشگاه مجازي را در يک فضاي 12 متري هم مي شود مديريت کرد. قرار دادن اين شرط يعني فضاي 500 متري يعني تحمیل هزينه اي بيش از 3 ميليون تومان در ماه. و اين هزينه را مي بايست دانشجويان پرداخت کنند. در آموزش اکترونيک مديريت اهميت دارد نه امکانات. با فضاي 500 متر مي شود. يک کشور را در دولت الکترونيک مديريت و کنترل کرد. 4. تامين زير ساخت ارتباطي و سخت افزاري شامل تامين سرورهاي مناسب (یکی از بند های آیین نامه) اين توضيح در اين جا لازم است. که تامين سرور ها بايد در يک ديتاسنتر کاملا فني و مجهز باشد. اطلاعات يک دانشگاه مجازي را نبايد در محل دانشگاه نگهداري کرد. با توجه به قرار دادن شرط مساحت ، من فکر مي کنم منظور اين آيين نامه ذخيره اطلاعات در محل دانشگاه است. ولي نه از لحاظ هزينه و نه از لحاظ امنيت، ذخيره اطلاعات در محل دانشگاه درست نيست. 5. در اختيار داشتن زير ساخت مخابراتي با پهناي باند مناسب براي انتقال داده و اطلاعات (یکی از بند های آیین نامه) توضيح اين مورد هم مانند مورد 4 است. دسترسي به اينترنت پر سرعت در ايران زياد دشوار نيست. براي کنترل يک دانشگاه نياز به اينترنت پر سرعت مانند در ورود به اطاق مدير یک دانشگاه است. 6. تامين حداقل چهل درصد از محتواي دروس الكترونيكي (یکی از بند های آیین نامه) من فکر مي کنم براي صدور مجوز پذيرش دانشجو بهتر است دانشگاه را ملزم به تهيه صد درصد مواد آموزش سال اول کنيم. 7. چنانچه بخشي از فعاليتهاي آموزشي موسسه الكترونيكي به صورت حضوري ارائه شود (یکی از بند های آیین نامه) من فکر مي کنم اصلا نبايد در آيين نامه همچين عنواني نوشته شود. بهتر است بجای برگزاری کلاس های حضوری از سمينار آنلاين استفاده شود. 8. استخدام عضو هيات علمي براي هر گروه آموزشي يک مورد خيلي مهم. در اين جا بايد خيلي سخت گيري کرد. از لحاظ مدرک و سابقه کاري و حتي سابقه آموزشي بايد مورد بررسي قرار گيرد. و در اين جاست که بايد با توجه به تعداد اعضاء و سطح تحصيلات به دانشگاه رتبه داد. اين روش به دانشجويان در انتخاب بهترين دانشگاه کمک مي کند. و باعث رقابت سالم در ميان دانشگاه ها مي شود. 9. تامين آموزشيار براي هر گروه آموزشي اين مورد هم توضيحي مشابه مورد بالا دارد. با اين تفاوت که انتخاب و استخدام آموزشيار را بايد به هيات علمي سپرد. وزارت علوم بايد تمام تلاش خود را براي سیاست گزاری و هدایت، هيات علمي صرف کند. اگر هيات علمي خوب و قوي باشد در هيچ صورتي از اساتيد و اموزشيار هاي ضعيف براي کنترل دانشجويان استفاده نمي کنند. 10. ظرفيت پذيرش دانشجو در موسسه مبتني بر پهناي باند مخابراتي ، تعداد اعضاي هيات علمي و آموزشياران موسسه تعيين مي‌شود. (یکی از بند های آیین نامه) پهناي باند مخابراني موسسه براي مديريت دانشگاه اهميت دارد. شما فکر کنيد، اگر پهناي باند مخابراتي را اتاق رئيس دانشگاه آزاد تصور کنيم با توجه به وسعت دانشگاه آزاد ، اتاق رئيس دانشگاه آزاد بايد اندازه کل مساحت تهران باشد. باز ياد آور مي شوم که در آموزش الکترونيک فقط مديرت و صرفه جويي در هزينه ها است که موفقيت را به همراه مي آورد. نه امکانات و سرمايه. در اینجا نقش مديريت در آموزش الکترونيک، خود را بيشتر از تمام صنايع نشان مي دهد